Bà mẹ 4 con vô địch Y Tý 42km đáp trả body-shaming: 'Chạy bằng chân, không chạy bằng miệng thiên hạ'

Sáng sớm 6/9/2026, tại xã Y Tý, huyện Bát Xát, Lào Cai, những vận động viên của giải chạy địa hình Y Tý Mùa Vàng 2026 bước vào cung đường nhiều thử thách. Trong nhóm chạy cự ly 42km, một phụ nữ nhỏ nhắn liên tục bám sát nhóm đàn ông phía trước. Đó là Vân Trang – runner có biệt danh Jang Doll, mẹ của bốn con, sinh năm 2026. Khi Vân Trang chạm vạch đích, đồng hồ hiển thị 4 giờ 26 phút. Thành tích này giúp chị giành vị trí cao nhất ở bảng nữ 42km. Đáng chú ý hơn, chị cán đích thứ hai toàn cuộc đua, chỉ xếp sau một runner nam. Với một bà mẹ bốn con, kết quả ấy là điều không nhiều người dám nghĩ tới. Cung đường Y Tý nổi tiếng với độ dốc lớn và tổng độ cao tích lũy hơn 1.300 mét. Đỉnh Lảo Thẩn cao 2.860 mét so với mực nước biển là thử thách khiến không ít runner phải bỏ cuộc. Vân Trang kể với phóng viên: "Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: 'Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội'." Theo Vân Trang, khả năng chịu đựng của chị không đến tự nhiên. Ngoài việc duy trì chạy bộ đều đặn, chị còn kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ. Chính sự kỷ luật trong nhiều năm giúp chị có nền tảng thể lực dày dặn để chinh phục địa hình hiểm trở. Chị nói: "Sức bền này đến từ sự đều đặn và kỷ luật. Ngoài chạy bộ, em kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày". Thế nhưng, ngay sau khi hình ảnh Vân Trang về đích xuất hiện trên các diễn đàn chạy bộ, một bộ phận cư dân mạng không chú ý đến thành tích chuyên môn. Họ tập trung vào vòng một lớn tự nhiên của chị trong bộ đồ thể thao bó sát và để lại những bình luận khiếm nhã. Có người còn dùng cụm từ "vác 2 quả bưởi đi chạy" để giễu cợt. Không im lặng trước những lời xì xào, Vân Trang lập tức đáp trả một cách thẳng thắn trên mạng xã hội: "Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực 'tiếp tế vitamin C' cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe." Nữ runner người Hà Nội nhấn mạnh: "Chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ!". Chị cũng thể hiện mong muốn cộng đồng có cái nhìn văn minh hơn với những vận động viên nữ. "Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình", chị bày tỏ. Đứng trước câu hỏi liệu chị có chọn trang phục rộng rãi hơn để tránh sự dòm ngó, Vân Trang dứt khoát: "Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua". Hào quang tại Lảo Thẩn khép lại, Vân Trang đã đặt mục tiêu chinh phục các cự ly khắc nghiệt hơn. Chị dự kiến tham dự giải VMM 70km trong thời gian tới và hướng đến cự ly 100km vào cuối năm. Với chị, đây là cột mốc để chứng minh rằng phụ nữ hoàn toàn có thể chinh phục những thử thách mà xã hội thường mặc định thuộc về nam giới. "Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ", Vân Trang khép lại hành trình Y Tý bằng một thông điệp đầy cá tính. Câu chuyện của Vân Trang không chỉ là một chiến thắng trong một giải chạy. Nó còn cho thấy một vấn đề dai dẳng trong thể thao nữ: vận động viên thường bị đánh giá qua ngoại hình thay vì năng lực. Khi một người phụ nữ phải vừa vượt qua cung đường núi, vừa vượt qua định kiến xã hội, chiến thắng của chị mang ý nghĩa lớn hơn nhiều so với tấm huy chương. "Đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km đường núi" – câu đáp trả của Vân Trang không chỉ là lời bảo vệ danh dự của chính mình, mà còn là tiếng nói chung của nhiều nữ runner từng bị soi xét. Họ muốn được nhìn nhận bằng mồ hôi, bằng công sức và bằng kết quả trên đường đua. Vân Trang đã lựa chọn cách trả lời bằng chính đôi chân và hành trình 4 giờ 26 phút đầy dữ dội trên đỉnh Lảo Thẩn.